سوره تغابن – آیه ٧، معاد

0

سوره تغابن – آیه ٧، معاد 

 

آیت‌الله جوادی آملی 

 

تفسیر سوره تغابن جلسه ۳ (۱۳۹۷/۰۲/۱۱)

 

أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّیْطَانِ الرَّجِیم

 

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیم

 

زَعَمَ الَّذِینَ کَفَرُوا أَن لَن یُبْعَثُوا قُلْ بَلَی وَ رَبِّی لَتُبْعَثُنَّ ثُمَّ لَتُنَبَّؤُنَّ بِمَا عَمِلْتُمْ وَ ذلِکَ عَلَی اللَّهِ یَسِیرٌ ( تغابن – ۷)

 

﴿زَعَمَ الَّذِینَ کَفَرُوا أَن لَن یُبْعَثُوا﴾، خدای سبحان گاهی حد وسط معاد را ربوبیت قرار می‌دهد، چون خدا ربّ است یقیناً معاد هست، چرا؟ چون ربّ یعنی مالک مدیر، مربی، اینها مردم را باید بپرورانند این باید محکمه قضا داشته باشد، چون ربّ هست یقیناً معاد هست. گاهی به ربوبیت الهی قسم می‌خورد برای اثبات معاد. این قَسم‌های خدا قَسم به بیّنه است نه در قبال بیّنه. مثل اینکه کسی سوگند یاد کند بگوید به این آفتاب قسم الآن روز است. خدا وقتی قسم می‌خورد به دلیل قسم می‌خورد. می‌فرماید به ربوبیتم قسم معاد حق است، چون رب یعنی اینکه باید مدیر باشد. کسی در عالم هر کاری کرد کرد، حساب و کتابی نباشد؟ این ممکن نیست هیچ یعنی هیچ! هیچ ممکن نیست که ما ربّی داشته باشیم بدون محکمه. وقتی به ربوبیت خود قسم می‌خورد به حد وسط قسم می‌خورد. مثل کسی که به آفتاب قسم می‌خورد که الآن روز است.

 

﴿قُلْ بَلَی وَ رَبِّی﴾؛ قسم به پروردگار من معاد حق است. البته آنها حرمتی برای خود قسم قائل‌ هستند، ولی این احیای ارتکاز مخاطب است که من دارم به دلیل قسم می‌خورم. ممکن است کسی ربّ باشد، محکمه نداشته باشد؟ مالک باشد، مدیر باشد، مربی باشد، همه چیز بدهد و مسئولیت نخواهد؟ گاهی از راه معاد، وحی و نبوت صادر می‌شود می‌گوید چون معاد حق است یک راهنمایی هست. گاهی از ربوبیت معاد ثابت می‌شود، گاهی از ضرورت معاد، وحی ثابت می‌شود. اگر جایی هست راهنمایی هست. بارها به عرض شما رسید این خاندان گذشته از اینکه خلیفه خدا هستند، معصوم هستند، حجت بالغه الهی‌اند، امام‌اند، ولیّ هستند، اینها یک طرف؛ اینها رائد هستند که این دیر به ذهن می‌آید. رائد به معنای امام نیست، به معنای پیغمبر نیست، به معنای رسول و نبیّ نیست، به معنی خلیفه نیست؛ رائد یعنی پیشرو. همه شما به هر حال مکه رفتید، یک عده هستند که پیشرو هستند می‌روند آنجا جا تهیه می‌کنند از آنجا باخبرند از آنجا می‌آیند فرمودند ما رائد قیامت هستیم؛ یعنی رفتیم و آمدیم از آنجا باخبر هستیم. «إِنَّ الرَّائِدَ لَا یَکْذِبُ أَهْلَه‏»،[۱۷] ما از آنجا می‌آییم. این فرمود ما پیشرو شما هستیم. اینکه فرمود: «لَوْ کُشِفَ‏ الْغِطَاءُ مَا ازْدَدْتُ یَقِیناً»،[۱۸] ما آنجا رفتیم دیدیم که بهشت چه خبر است، چون بیان نورانی امام رضا(سلام الله علیه) این است که بهشت و جهنم الآن مخلوق است: «لیس منا»؛[۱۹] از ما نیست کسی که بگوید بهشت و جهنم خلق نشده است. فرمود ما از آنجا می‌آییم. این حرف‌هایی است که دیر به ذهن می‌آید. فرمود: «إِنَّ الرَّائِدَ لَا یَکْذِبُ أَهْلَه‏».

 

پس گاهی ربوبیت حد وسط اثبات ضرورت معاد است، یک؛ گاهی حقانیت معاد حد وسط ضرورت اثبات وحی و نبوت است، دو. چون مقصدی هست، یک راهنما می‌خواهد، یک پیشرو می‌خواهد که فرمود: ﴿قُلْ بَلَی وَ رَبِّی لَتُبْعَثُنَّ ثُمَّ لَتُنَبَّؤُنَّ بِمَا عَمِلْتُمْ وَ ذلِکَ عَلَی اللَّهِ یَسِیرٌ﴾.

 

«و الحمد لله رب العالمین»

تفسیر سوره تغابن جلسه ۳ (۱۳۹۷/۰۲/۱۱)، آیت الله جوادی آملی، سایت اسراء

 

[۱۷]. إعتقادات الإمامیة (للصدوق)، ص۶۴.

 

[۱۸]. عیون الحکم و المواعظ(للیثی)، ص۴۱۵.

 

[۱۹]. ر.ک: عیون أخبار الرضا علیه السلام، ج‏۱، ص۱۱۶. «فَقَالَ علیه السلام لَا هُمْ مِنَّا وَ لَا نَحْنُ مِنْهُمْ مَنْ أَنْکَرَ خَلْقَ الْجَنَّةِ وَ النَّارِ فَقَدْ کَذَّبَ النَّبِیَّ صلّی الله و علیه و آله و سلّم‏».

 

 

آدرس کوتاه این مقاله: http://noorekoran.ir/Zamq6

Leave A Reply

Your email address will not be published.