توحید افعالی

0

متکلم وحده و متکلم مع الغير در مورد افعال خداوند متعال، توحید افعالی

آیت‌الله جوادی آملی

تفسیر سوره مبارکه حج جلسه ۲۶(۸۹/۱۲/۲۱)

اعوذ بالله من الشيطان الرجيم

بسم الله الرحمن الرحيم

 

سوره مبارکه حج

﴿فَكَأَيِّن مِن قَرْيَةٍ أَهْلَكْنَاهَا وَهِيَ ظَالِمَةٌ فَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلَي عُرُوشِهَا وَبِئْرٍ مُّعَطَّلَةٍ وَقَصْرٍ مَّشِيدٍ ﴿۴۵﴾

 

وَكَأَيِّن مِن قَرْيَةٍ أَمْلَيْتُ لَهَا وَهِيَ ظَالِمَةٌ ثُمَّ أَخَذْتُهَا وَإِلَيَّ الْمَصِيرُ ﴿۴۸﴾

 

فرمود بسياري از قريه‌ها بودند كه در اثر ظلمِ اهلشان ويران شدند خواه در مناطق باديه‌اي خواه در مناطق شهري و چه بسا چاههاي پرآبي كه معطَّل مانده است و قصرهاي گچ‌بُري‌شدهٴ گچ‌كاري‌شدهٴ محكمي هم معطّل مانده است. قرآن كريم گاهي اين افعال را به صورت متكلّم مع‌الغير ذكر مي‌كند كه مدبّرات الهي به اذن خدا در كارند و گاهي هم براي اثبات توحيد كه آن مدبّرات در تحت تدبير خداي سبحان‌اند و لاغير متكلّم وحده را يادآوري مي‌شود لذا گاهي در همين بخشها مي‌فرمايد: ﴿فَأَمْلَيْتُ لِلْكَافِرِينَ ثُمَّ أَخَذْتُهُمْ﴾ كه متكلّم وحده است در اين دو قسمت, بعد مي‌فرمايد: ﴿وَكَم مِن قَرْيَةٍ أَهْلَكْنَاهَا﴾ كه متكلّم مع‌الغير است. آنجا كه مدبّرات امر حضور دارند متكلّم مع‌الغير است آنجا كه براي بيان توحيد است كه مدبّرات امر به اذن خدا كار مي‌كنند متكلّم وحده است گاهي هم ممكن است منظور توحيد باشد ولي تفخيماً و تعظيماً و اِجلالاً متكلّم مع‌الغير ياد بشود بنابراين متكلّم مع‌الغير ياد شدن براي دو نكته است و متكلّم وحده ياد شدن براي يك نكته.

 

آدرس کوتاه این مقاله: https://noorekoran.ir/MYwjN

Leave A Reply

Your email address will not be published.