حروف مقطّعه در قرآن

0

حروف مقطّعه در قرآن کریم

 

آیت‌الله جوادی آملی 

 

أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيم

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيم

 

 

مطلب ديگري كه يك مقداري در بين اين وجوه يك كمي مناسبتر است اين است كه ذات اقدس اله در مواردي تحدي كرده مبارز طلب كرده فرمود اولاً در باره معجزه بودن قرآن شك داريد ﴿فلياتوا بحديث مثله﴾ نشد ﴿فاتوا بعشر سور مثله مفتريات﴾ نشد ﴿فاتوا بعشر سور من مثله﴾ حالا كه تعجيز شدند يعني آوردن از كل قرآن يا ده سوره يا يك سوره عاجز شدند ﴿و ان اجتمعت الانس و الجن علي ان يا توا بمثل هذا القرآن لا ياتون بمثله و لو كان بعضهم لبعض ظهيرا﴾ براي اينكه اينها را توجيه كند مي‌فرمايد المر الم المص ص، ن، ق، يعني اين قرآن كريم از همين اين حروف تشكيل شده است همانطوري كه اين انسانها اين همه موجودات از خاك ساخته شده‌اند خب بالاخره و في الارض قطع متجاورات اين همه ميوه‌هاي رنگارنگ و مزه‌هاي مختلف و كيفيتهاي مختلف از خاك است شما توان آن را نداريد كه از خاك ميوه بسازيد كه آن همه آيات نوراني از اين حروف است ما همانطوري كه در نظام تكوين از خاك اين همه پديده‌هاي معجزه آسا آورديم و شما مقدورتان نيست و هميشه با اين خاك داريد زندگي مي‌كنيد بالاخره برج را شما مي‌سازيد خانه را شما مي‌سازيد اين خاك در اختيار شماست و ارض را من براي شما ذلول قرار دادم اين نرم است هر كاري بخواهيد بكنيد مقدورتان است چه دلش را بشكافيد چه رويش خانه بسازيد مقدور شماست ولي نمي‌توانيد با آن انسان بسازيد كه حيوان بسازيد كه ﴿و لئن يسلبهم الذباب لا يستنقضون ضعف الطالب و المطلوب﴾ همه جمع بشوند بخواهند ﴿علي ان يخلقوا ذبابا لن يقدروا عليه﴾ اين مثال را ذكر كرد فرمود ﴿ضعف الطالب و المطلوب﴾ خود مگس مگر چيست؟ همه بتهاي شما و … جمع بشوند بخواهند يك مگس بسازند مقدورشان نيست خب آن از همين خاك است ديگر اين خاك است و اب است و مواد اولي كه در اختيار شماست اينجا هم مواد اولي قرآن كريم كه حروف است كه در اختيار شماست شما سبعه معلقه داريد چرا خجالت زده شبانه آن سبعه را از ديوار كعبه پايين مي‌كشيد معلوم مي‌شود به اينكه با داشتن اين سرمايه توان آن را نداريد از اينها طرزي بسازيد كه بشود معجزه خب اين هم يك وجهي است البته اما معناي اين آيات مشخص نيست كه اين ناظر به حرف است چون اين آيات بعضي‌هايشان جزء آيه است بعضي‌ها يك آيه مستقلند بعضي دوتا آيه را تشكيل مي‌دهند حمعسق دوتا آيه است كهيعص يك آيه است طس جزء آيه است اما المص البته يك آيه است اين رقمهايي كه دارد اين حرف مقطعه بعضي جزء آيه‌اند نظير طس بعضي‌ها خودشان يك آيه‌اند نظير المص الم و مانند يا كهيعص بعضي‌ها دو آيه را تشكيل مي‌دهند مثل حمعسق كه حم‌اش يك آيه است عسق‌اش هم يك آيه است معناي او چيست بالاخره روشن نشد اما مي‌خواهد بفرمايد كه اين قرآن از همين حروف تشكيل شده خب حالا چرا اين حروف انتخاب شده حروف ديگر انتخاب نشده يك وجه ديگر آن است كه شما وقتي بررسي مي‌كنيد مي‌بينيد كه قرآن كريم هر سوره‌اي كه در او اين حروف مقطعه است وقتي بررسي مي‌كنيد حروف آن سوره را مي‌بينيد بيشترين حروف آن سوره از همين حروف مقطعه تشكيل شده است مثلاً در سورهٴ مباركهٴ قاف حروف فراواني در آن سوره است ولي حرف قاف بيش از حروف ديگر است يا سوره ن و القلم در آن سوره حروف فراواني به كار رفت ولي حرف نون بيش از حروف ديگر به كار رفته است خب اين هم يك تنبه خوبي است اما معناي نون چيست معناي قاف چيست مشخص نمي‌كند اين اگر اشاره باشد به اينكه حرف نون در اينجا به كار رفته است حرف قاف در اينجا بيشتر به كار رفته است اين همين‌طور است يا مثلاً اين المص كه در طليعه سوره اعراف است كه محل بحث است يعني ناظر به اين است كه اين سوره حروف فراواني دارد ولي بيش از همه الف تكرار شد بعد بيش از همه لام تكرار شد بعد بيش از همه ميم تكرار شد بعد بيش از همه صاد تكرار شد بر خلاف صاد و القرآن ذي الذكر در آنجا بيش از همه كلمه صاد ذكر شده است

مطلبي كه مربوط به حرف قبلي و وجه قبلي بود كه اين المص يا حروف ديگر ناظر به آن است كه قرآن از همين مواد تشكيل شده و شما توان آن را نداريد كه مثل اين را بسازيد مثل اينكه همه انسانها از خاك‌اند و شما از خاك نمي‌توانيد چيزي را خلق كنيد اين است كه غالب اين صور حالا شما يك فحص و بررسي كنيد همه اين ۲۹ سوره را اما غالب اين سور كه بررسي شد اين است كه بعد از اين حروف مقطع نام با عظمت قرآن كريم مي‌آيد الم ذلك الكتاب المص كتاب انزل اليك حواميم سبعه كه اصلاً مخصوص همين كار است اين حواميم سبعه اصلاً در باره همين وحي و نبوت و قرآن كريم است مثلاً ملاحظه بفرماييد در سوره غافر ﴿حم تنزيل الكتاب من الله العزيز الحكيم﴾ بعد از سوره غافر سوره فصلت است ﴿حم تنزيل من الرحمن الرحيم﴾ بعد از سوره فصلت سورهٴ مباركهٴ شوري است ﴿حم عسق كذلك يوحي اليك و الي الذين من قبلك الله العزيز الحكيم﴾ حواميم سبعه كه مخصوص درباره وحي و قرآن كريم است بعد از سورهٴ مباركهٴ شوري سورهٴ مباركهٴ زخرف است حم و الكتاب المبين بعد از سورهٴ مباركهٴ زخرف سوره دخان است حم و الكتاب المبين بعد سورهٴ مباركهٴ جاثيه است ﴿حم تنزيل الكتاب من الله العزيز الحكيم﴾ بعد سوره احقاف است حم تنزيل الكتاب من الله العزيز اين تناسب تقويت مي‌كند به اينكه آنجا كه اين حروف مقطع آمده است مي‌خواهد اشاره كند به اينكه قرآن از همين حروف است خب شما هم مثل اين بياوريد لذا اين سوري كه شمرده شده و بررسي شده بعد از اين حروف مقطع عظمت قرآن و وحي و امثال ذلك است ديگر مطلب عادي نيست حالا شما تمام اين ۲۹ سوره را خوب استقصاء كنيد به طور دقيق ببينيد كه يا درباره وحي است يا درباره قرآن كريم است يا درباره معجزه.و الحمد لله رب العالمين

 

آیت‌الله جوادی آملی، درس تفسیر سوره مبارکه اعراف، جلسه ۲، سایت إسراء

آدرس کوتاه این مقاله: https://noorekoran.ir/N2pNu

Leave A Reply

Your email address will not be published.