علم و ایمان، اخبات مؤمنین

0

علم و ایمان، اخبات مؤمنین

آیت‌الله جوادی آملی 

تفسیر سوره مبارکه حج جلسه ۳۰(۸۹/۱۲/۲۵)

اعوذ بالله من الشيطان الرجيم

بسم الله الرحمن الرحيم

 

سوره مبارکه حج

﴿وَلِيَعْلَمَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِن رَبِّكَ فَيُؤْمِنُوا بِهِ فَتُخْبِتَ لَهُ قُلُوبُهُمْ وَإِنَّ اللَّهَ لَهَادِ الَّذِينَ آمَنُوا إِلَي صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ ﴿۵۴﴾

 

فرمود علم اگر الهي باشد ايمان را به همراه دارد و اگر ايمان محفوظ بماند مراقبت بشود اِخبات را هم به دنبال دارد. اينكه در سورهٴ مباركهٴ «آل‌عمران» از يك طرف و در سورهٴ «انفال» از طرف ديگر فرمود: ﴿هُمْ دَرَجَاتٌ﴾ يا ﴿لَهُمْ دَرَجَاتٌ﴾ كه چندين بار اين دو آيه ذكر شد اول براي مؤمنان درجات است وقتي اين درجات از حال به مَلكه منتقل شد از ملكه به منزلهٴ فصل مقوِّم منتقل شد خودِ شخص مي‌شود درجه، حالا به تعبير اصطلاحي در روايات نيست ولي حقيقتش در روايات است كه دربارهٴ عمار وجود مبارك پيغمبر(صلّي الله عليه و آله و سلّم) فرمود: «مِن قَرنه إلي قَدمه» ايمان است يعني ايمان در جانِ او رسوخ كرده اين مرحلهٴ كاملهٴ ايمان است. خب اين قسمت با ﴿إِنَّ اللَّهَ لَهَادِ الَّذِينَ آمَنُوا إِلَي صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ﴾ هماهنگ است آنها كه مؤمن‌اند خداي سبحان به آنها پاداشي عطا مي‌كند گرايشي عطا مي‌‌كند به آساني اهل شب‌زنده‌داري‌اند به آساني اهل گذشت‌اند به آساني فداكاري مي‌كنند كه ﴿نُيَسِّرُكَ لِلْيُسْرَي﴾ اين راهها را به سرعت و به آساني طي مي‌كنند مي‌شوند مُخبِت كه بعد فرمود: ﴿وَبَشِّرِ الْمُخْبِتِينَ﴾ اين اِخبات نتيجهٴ همان هدايتِ پاداشيِ خداست كه نسبت به مؤمنين است و اينكه فرمود: ﴿الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ﴾ اين با اصلِ ايمان همراه است نه اينكه عالِم‌اند و مؤمن نشدند و بعداً مي‌خواهند بشوند. اين ايماني كه بعد دارد ايمانِ متكامل است ايمانِ كمال‌يافته است زيرا در سورهٴ مباركهٴ «روم» وقتي از اين گروه سخن به ميان مي‌آيد مي‌فرمايد: ﴿قَالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَالْإِيمَانَ﴾ فرمود اينها كساني‌اند كه هم اهل علم‌اند هم اهل ايمان بيان سورهٴ مباركهٴ «روم» اين است كه ﴿وَيَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يُقْسِمُ الْمُجْرِمُونَ مَا لَبِثُوا غَيْرَ سَاعَةٍ كَذلِكَ كَانُوا يُؤْفَكُونَ ٭ وَقَالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَالْإِيمَانَ﴾ خداي سبحان به كساني مي‌گويد ﴿أُوتُوا الْعِلْمَ﴾ كه علمشان نافع باشد وگرنه علمي كه غيرنافع باشد كه خدا از آنها به عنوان ﴿أُوتُوا الْعِلْمَ﴾ ياد نمي‌كند، اگر قرينه‌اي آن را همراهي كرد ممكن است، پس بنابراين اينجا كه فرمود: ﴿وَلِيَعْلَمَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ﴾ يعني «اوتوا العلم و الإيمان» و آن ﴿فَيُؤْمِنُوا بِهِ﴾ ايمانِ متكامل است كه ايماني است روي ايمان كه فرمود: ﴿وَإِذَا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آيَاتُهُ زَادَتْهُمْ إِيمَاناً﴾ اينها مؤمناني‌اند كه ايمانشان افزوده مي‌شود و به مرحلهٴ كمال كه برسد به مقام اِخبات نائل مي‌شوند كه فرمود: ﴿فَتُخْبِتَ لَهُ قُلُوبُهُمْ﴾.

 

 

الحمدلله رب العالمين، درس تفسیر آیت‌الله جوادی آملی، سایت إسراء

 

 

آدرس کوتاه این مقاله: https://noorekoran.ir/ABe8h

Leave A Reply

Your email address will not be published.